Ana sayfa 

GRADİSCA 

I. İZMİR ESİR DEĞİŞİMİ

MERSİN ESİR DEĞİŞİMİ

II. İZMİR ESİR DEĞİŞİMİ

III. İZMİR ESİR DEĞİŞİMİ

IV. İZMİR ESİR DEĞİŞİMİ

AÇIKLAMA

Makale (PDF)

HASTAHANE GEMİLERİ
Gradısca
Tairea
Talamba
Bayern (Sontay)
Città di Tunisi(Heidelberg)
Argentina
Llandovery Castle

Gradisca gemisi 13,868 gros tonluk olup boyu 170,868 metre iki direkli ve iki bacalı bir yolcu gemisi olarak  Hollandada 20 Mayıs 1913 yılında denize indirilmişti. Çift uskurlu olan bu gemi 197 birinci mevki 236 ikinci mevki ve 990 üçüncü mevki yolcusu olarak toplam 1423 yolcu taşıyabilecek şekilde inşa edilmişti. Hızı 17.5 mil idi. İlk yolculuğunu Amsterdam’dan hareket ile Güney Amerika limanlarına yapmıştı.

Mart 1916 ile Mart 1919 yılları arasında kullanılmayan gemi 12 mart 1919 da yeniden Güney Amerika limanlarına olan seferlerine başlamıştı.

1931 yılı Kasım ayında seferleri tekrar durdurulan gemi 1935 yılında İtalyan Triestino şirketine satıldı.

İtalyanın Habeşistan harbinde evvela askeri nakliye sonra da hastahane gemisi olarak kullanılmaya başlandı. Gradisca gemisi ile beraber İtalyanların elinde 17 adet hastahane gemisi bulunuyordu.

İtalya 1943 yılı Eylül ayında teslim olunca, tam olarak açıklanmayan bir şekilde Gradisca Almanlar tarafından evvela asker nakliye sonra da hastahane gemisi olarak kullanılmaya başlandı. Gradisca’nın hastahane gemisi olarak kullanımı Uluslararası Hukukun kapsamında olmadığı için bazı teredütler hasıl olmuştur.

İngilizler Aralık 1943 de Gradisca’yı Adriatik denizinde tutukladılar ve kendi kontrolleri altında bulunan İtalyanın Brindisi limanına getirdiler . Gemide bulunan İngiliz ve İtalyan yaralıları ve himayeli personeli serbest bıraktıktan sonra gemiye hareket izini verdiler.

1944 yılının Ekim ayında Selanik şehrinin tahliyesinde kullanılan Gradisca Bir İngiliz denizaltısı tarafından esir alındı ve İskenderiye limanına götürüldü.

Burada gemi komutanın protestosuna ve Uluslararsı Kızılhaçın müdahalesine rağmen baştan başa aranan gemide 2,000 Alman yaralı ve Alman yardımcı olduğu görüldü. Bunların yarısı harp esiri olarak karaya çıkarıldıktıktan sonra Cezayire gitmesi emredildi. Cezayirde geriye kalan yaralılar karaya çıkartılırak hastahanelere yerleştirildi ve gemi serbest bırakıldı.

 Ocak 1945 tarihinde Gradisca’yı Ege Denizinde tekrar esir aldılar ve İskenderiye limanına götürdüler içindeki Alman yaralılar harp esiri olarak Mısırdaki hastahenelere götürüldüler.

Hastahane gemisi olduğu için tekrar Almanyaya geri iade edilen Gradisca,

harbin son günlerini Trieste ve Venedikte geçirdi, o tarihlerde yakıt bulmak çok zorlaştığı için geminin limanda dahi işler halde tutulması imkanı kalmamıştı, ve Ege adalarında kalmış olan Alman askerlerine erişmesi de gerçekleşemedi. Sonunda 328 kişi olan gemi personeli gemiyi terk etti.

Ekim 1943-Mart 1945 arasında Alman bandrası altında sefer yapan Gradisca yaklaşık 12,700 hasta ve yaralı taşımıştır.

Gradisca harbin sonunda İngilizlerin oldu. 23 Ocak 1946 da Port Sait limanından Maltaya giderken Gavdos adasında karaya oturan gemi . 1947 yılında tekrar yüzdürüldü. Gradisca 1949 yılında çürüğe çıkarılmıştır.(1)


Gradisca harpten evvel.


 Gradisca hastahane gemisi 

1- South Atlantic Seaway by N.R.P.Bonsor, Great Passenger Ships of the World, volume 2, by Arnold Kludas
Sayfa başı